Wolnobiegi

Tak naprawdę – temat rzeka. Część tak powszechna, że często jej nie doceniamy. Jest szeroki wybór, wolnobiegów, zarówno bezpośrednio zintegrowanych z piastą, jak i nakręcanych na odpowiednie gwinty na korbie czy też pieście. Jest to wybór, bardzo ważny i istotny przy składaniu czy modyfikacji własnego sprzętu. Zacznijmy od początku

Zintegrowany czy nakręcany?

Najpopularniejsze wolnobiegi są zintegrowane z piastą. Jeżeli posiadasz lub posiadałeś trochę lepszy rower MTB zapewne posiadasz taką piastę. Większość piast MTB posiada 18 punktów zaczepu i dwie zapadki. System ten nie nadaje się do trialu. Na samym początku, gdy zaczynasz swoją zabawę z rowerami i Bike Trialem zapewne to rozwiązanie będzie dobre, bo tanie i nie wymaga żadnych większych przeróbek. Miej jednak na uwadze, iż ludzie, którzy projektowali ten wolnobieg nawet nie wiedzą, co to bike trial i na pewno NIE WYTRZYMA on dłuższego trialowania. Istnieją jednak wolnobiegi zintegrowane z piastą, które mogą wytrzymać Trial. Półką nieco wyżej niż standardowe wolnobiegi, MTB są to te sztuki, które zamiast tych 2 zapadek posiadają 3 zapadki. Idzie to nawet samemu przerobić, ale o tym dalej. Niestety ilość punktów zaczepu się nie zmienia, więc poprawiamy nieco żywotność naszego wolnobiegu jednak to jeszcze nie to, co byśmy chcieli. Następną półką są wolnobiegi posiadające jeszcze większą ilość zapadek, lecz na tym nikt nie jeździ gdyż cena tych piast jest tak wysoka, iż nie opłaca się w nie inwestować. Po prostu istnieją lepsze rozwiązania. Najwyższą półką, jaka istnieje są piasty Chris King z fenomenalnym systemem różnicowym. Jeżeli posiadasz ok. 1400zł to piasta dla Ciebie. Są to piasty praktycznie nie zniszczalne z pięcioletnią gwarancją. Alternatywą są również piasty profile. Więcej informacji o niej można znaleźć na zagranicznych stronach internetowych gdyż w Polsce są one raczej nie dostępne. Więcej o Chris Kingu (gdzie zakupić, jak serwisować, jak się z nim obchodzić znajdziesz w innym artykule na forum.)

Przy wolnobiegach nakręcanych zawsze jest pytanie czy lepiej go nakręcać na korbę czy na piastę. W wypadku roweru MOD, czyli na 20” kołach nakręca się go na korbę, gdyż gdyby go nakręcić odwrotnie, wymagałoby to większej ilości zębów na korbie, a to już jest zbędne i nie potrzebne kombinowanie. W MODach nakręcamy na korbę i się nad tym nie zastanawiamy. W stockach można natomiast nakręcać i na korbę i na piastę. Również wiąże się to z ilością zębów na korbie, lecz niektórzy nie mogą sobie pozwolić na jednoczesną wymianę piasty, kupno wolnobiegu na tył i korbę. Inną kwestią jest fakt, iż przy nakręceniu go na piastę, zmniejszamy opory podczas jazdy (ciągle pracujący łańcuch), jednak rower do trialu nie służy do jazdy po mieście tylko do skakania i tak rozumując nie ma to większego znaczenia. Zazwyczaj nakręca się wolnobiegi na korbę gdyż jest to rozwiązanie bardziej eleganckie i przede wszystkim lżejsze i praktyczniejsze.

Co za różnica ile punktów zaczepu?

Jaki wolnobieg, zatem zakupić?

Na naszym rynku na dzień dzisiejszy (tj. czerwiec 2007) mamy do wyboru następujące produkty:

ACS Claws – 36 punktów zaczepu / 4 zapadki łapiące synchronicznie 2 razy po 2 zapadki, Cena ok. 80zł. Jest to najpopularniejszy wolnobieg w Polsce głównie ze względu na swoją niską cenę i stosunkowo dobrą wytrzymałość. Różnym osobom różnie wytrzymuje. Jednym się sypie po 3 miesiącach innym po ponad roku. Wolnobieg posiada łożyska kulkowe tzn., że jego rozkładanie i składanie nie jest proste, a niestety będzie dosyć częste gdyż nie jest on uszczelniany i szybko łapie różne brudy. Należy mieć to na uwadze przy jego zakupie, iż nie jest to produkt wysokiej klasy jednak jest to zdecydowanie najlepszy wybór pod względem Cena/jakość

Tensile – 60 punktów zaczepu/ 6 zapadek łapiących synchronicznie 3 razy po 2 zapadki. Cena ok. 180zł. Jest to wolnobieg nowy na rynku polskim i jeszcze nieprzetestowany przez większą ilość osób. Istnieją pogłoski (od niemieckich trialowców), iż nie jest to najlepszy wolnobieg, lecz oczywiście plotkom nie należy wierzyć. Jest to dobra alternatywa dla ludzi, którzy nie chcą mieć już nic wspólnego z ACS’em ;-) jednak ilość zapadek, jakie się jednocześnie zazębia jest identyczna jak w ACS’ie. Różnicą jest wykonanie i ilość punktów zaczepu. Wolnobieg uszczelniany. Specjalne mocowanie do odkręcania na wzór wieloklinu w suportach Shimano. Jest to bardzo przydatna rzecz.

Monty – 72 punkty zaczepu / 6 zapadek łapiących synchronicznie 2 razy po 3 zapadki. Cena ok. 210zł. Jak wolnobieg Tensile jest to nowy i jeszcze słabo przetestowany wolnobieg na polskim rynku. Należy jednak zwrócić uwagę na jego budowę, która jest znaczne lepsza niż wolnobiegu Tensile. Zazębiają nam się jednocześnie 3 zapadki i posiadamy już komfortowe 72 punkty zaczepu. Koledzy z zachodu nie narzekają na ten wolnobieg. Dodatkowo jest uszczelniany, co nam daje już całkiem konkretną pozycję do wyboru.

Try-all 108.9 – 108 punktów zaczepu/ 9 zapadek łapiących synchronicznie 3 razy po 3 zapadki. Cena ok. 270zł pod względem konstrukcyjnym najlepsza pozycja, jaką można sobie wymarzyć. Potworna ilość punktów zaczepu praktycznie niweluje martwy ciąg korby jak i ilość zapadek zazębiających się jednocześnie jest na przyzwoitym poziomie. Cena jak na stajnie try-all przystępna. Jednak również jest to nowość, która nie testowało za dużo ludzi, a sławny film z Vincentem Hermansem i zmiażdżonym wolnobiegiem Try-all pamięta chyba każdy ;-) Nasi koledzy z Niemiec, narzekają na słabe wykonanie wolnobiegu. Jest to pozycja godna wielkiej uwagi gdyż, jak wspomniałem – jest to nowość. Oczywiście jest uszczelniany. Do wolnobiegu dołączany jest klucz do jego ściągania.

Echo – 72 punkty zaczepu / 6 zapadek łapiących synchronicznie 2 razy po 3 zapadki. Cena ok. 270zł. Firma echo, największy konkurent Try-all nie pozostawał w tyle i również zaprojektował swój wolnobieg. Jest on budowy podobnej do monty czy White ind. Eno Trial green. Godna pozycja do rozważenia, ze względu na roczną gwarancję, jaką udziela nam producent. Jest to jedyny wolnobieg nakręcany, na który mamy gwarancję, zatem należy poważnie rozważyć tę pozycję. Niestety również bywały rozsypane te wolnobiegi pomimo iż są nowe na rynku. Wolnobieg oczywiście uszczelniany. Specjalne mocowanie do odkręcania na wzór wieloklinu w suportach Shimano. Jest to bardzo przydatna rzecz.

White industries ENO TRIAL green - 72 punkty zaczepu / 6 zapadek łapiących synchronicznie 2 razy po 3 zapadki. Cena ok. 350zł. Jest również wersja red (czerwona), lecz jest ona budowy ACS’a i droga, więc pomijamy tę pozycje. Swojego czasu jedyna alternatywa od ACS’a. Popularny i testowany już wiele lat wolnobieg w Polsce, mimo swojej ceny znalazł nabywców. Nie ma osoby, która by narzekała na ten wolnobieg. Uszczelniany, świetna jakość wykonania, na łożyskach maszynowych. Serwisowanie tego wolnobiegu nie trwa dłużej jak 15 minut. Genialna pozycja jednak za równie genialną cenę i dlatego należałoby „ryzykować” i testować wolnobiegi przedstawione wyżej, gdyż oferują to samo a nawet więcej, za mniejsze pieniądze, jednak nie są to produkty tak pewne jak ten wolnobieg. Jest to na pewno najlepszy wybór z całej naszej listy, lecz i niestety najdroższy.

Przerabianie wolnobiegów.

Bywają chwile, kiedy nasze wolnobiegi szwankują. Wtedy włącza nam się żyłka Polaka i zaczynamy kombinować, jak zrobić żeby polepszyć to, co mamy nie wsadzając w to za dużych kosztów. Pierwszą pozycją jest dorabianie 3 zapadki do wolnobiegu w pieście. Pomijając bezsens tego pomysłu przy dzisiejszej dostępności sprzętu, zapomnij, iż zrobisz to sam. Należałoby się udać z tym do frezera i powiedzieć mu, co by się chciało. Samemu nic nie zdziałamy. Jest w wolnobiegach po prostu miejsce na 3 zapadkę i nie wiedzieć, czemu, nikt jej tam nie wstawia. Jest to kwestia wyżłobienia miejsca na zapadkę, lecz podkreślam bez sens takiego działania.

Dla poprawienia można by ująć, jakości zazębiania się zapadek na schodkach, można ponaciągać sprężyny w wolnobiegach. W wypadku wolnobiegach MTB sztuka ta polega na znalezieniu innej, sztywniejszej sprężyny. W wypadku całej reszty gdzie sprężynkami są małe blaszki, wystarczy je porozciągać i cała filozofia.

Większość wolnobiegów jest źle skonstruowana. Mam tutaj na myśli fakt, iż zapadki nie zazębiają się jednocześnie tylko każda po kolei. Nie jest to duży odstęp jednak czasami zdarza się, że zazębia nam się tylko jedna zapadka i wtedy wolnobieg przeskakuje z hukiem. Jest na to sposób jednak wymagający dużej precyzji lub dostępu do naprawdę specjalistycznych maszyn. Trzeba po prostu dopiłować schodki na wolnobiegu. Jest to bardzo czasochłonne zajęcie, gdyż musimy rozkręcić wolnobieg i obserwować jak się zazębiają zapadki. Piłujemy je w taki sposób, aby zazębiały się wszystkie 2/3 naraz tzn., że trzeba dopiłować te 1/2 schodki, aby zazębiały się w tym samym czasie, co ta ostatnia. Podkreślam czasochłonność tego zajęcia gdyż wymaga to wielokrotnego zakładania i zdejmowania orzecha z bębna.

Innym rodzajem tuningu jest opiłowanie schodków w taki sposób, aby schodek ściany schodków tworzyły kąt mniejszy niż 90 stopni. Jednak należy pamiętać przy tym o fakcie, iż mogą się ukruszyć zapadki, gdyż nie będą one wtedy się opierać całą powierzchnią o ściany. Należy to robić delikatnie i z wyczuciem tak, aby całość była w stanie się do siebie dopasować.

Sens tuningu?